Vakantie Harz brengt je naar het noordelijkste middelgebergte van Duitsland, met 2.226 km² beboste heuvels die zich uitstrekken over drie deelstaten (Niedersachsen, Sachsen-Anhalt, Thuringen). De Brocken steekt met 1.141 meter boven uit als hoogste piek, omgeven door 95.000 hectare nationaal park Harz waar je met een beetje geluk lynxen, korhoenders en zwarte spechten spot. Twee UNESCO-stadjes (Quedlinburg en Goslar plus de Rammelsberg-zilvermijn) en sprookjesachtig Wernigerode met zijn 12e-eeuwse kasteel maken de Harz een van Duitslands populairste binnenlandse vakantiebestemmingen.
Vanaf Nederland rij je in 4 tot 5 uur naar de Harz via A1-A30-A2 (geen tol op de Autobahn), met Goslar en Wernigerode beide op 480 km van Utrecht. Met de trein zit je in 6 uur 30 minuten vanaf Amsterdam Centraal via Bad Bentheim en Hannover op Wernigerode Hauptbahnhof. Beste reisperiode is mei-oktober met 18-24 graden voor wandelen, of december-maart voor langlaufen en winterse vakwerk-romantiek (Wernigerode kerstmarkt eind november-december). Skigebied Braunlage-Wurmberg op 971 meter heeft 14 km pistes en is met sneeuwgarantie de noordelijkste ski-spot van Duitsland.
Wernigerode (33.000 inwoners) heet ‘het bonte stadje aan de Harz’ en heeft 1.200 vakwerkhuizen waarvan het oudste uit 1295 dateert. Het centrum draait om de Marktplatz met het rococo-stadhuis (1492, 30 minuten gratis rondleiding op zaterdagen) en de Krummelsche Haus uit 1674 met de schuine voorgevel. Boven het stadje torent Schloss Wernigerode (12e-eeuws, herbouwd in 19e-eeuwse historicistische stijl), bereikbaar via een 20 minuten lange klim of het Bimmelbahn-treintje voor 4 euro retour. Toegang kasteel 8 euro inclusief 50 kamers en uitzicht over Harz.
De Brockenbahn (officieel Harzer Schmalspurbahn HSB) rijdt sinds 1899 op smalspoor van 1.000 millimeter met 25 oorspronkelijke stoomlocomotieven. De rit van Wernigerode via Drei Annen Hohne naar de Brocken-top duurt 1 uur 40 minuten en kost 56 euro retour voor volwassenen, 36 euro voor kinderen. In de winter rijdt hij dwars door besneeuwde sparrenwouden, in juli juni-juli over knalpaarse heidevelden van het Brockenplateau. Op de top zelf staan het Brockenhotel, het Goethezimmer (waar Goethe in 1777 zijn Faust-inspiratie kreeg) en weersinstallaties met -28 graden record-temperatuur.
Quedlinburg ligt 30 minuten ten oosten van Wernigerode en is sinds 1994 UNESCO Werelderfgoed met 2.069 vakwerkhuizen, het grootste vakwerk-ensemble van Duitsland. Het 922 jaar oude stadje was ooit thuishaven van Koning Heinrich I (de eerste Duitse koning) en de Stiftskirche St. Servatius met de schatkamer uit de 10e eeuw (8 euro toegang) toont relieken in 80 kostbare voorwerpen. De Schlossberg-heuvel met het Schloss Quedlinburg biedt panorama-uitzicht over Domplatz en de oude binnenstad.
Goslar (sinds 1992 UNESCO) was 1.000 jaar lang Keizerstad en hoofdstad van het Heilige Roomse Rijk, met de Kaiserpfalz uit 1015 als gerestaureerd Romaans paleis (10 euro toegang). De aangrenzende Rammelsberg-zilvermijn werd 1.000 jaar lang ononderbroken gebruikt (UNESCO Industrieel Erfgoed, mijnbouw-rondleiding 14 euro). Het centrum heeft 1.500 vakwerkhuizen met de Marktplatz, de Glockenspiel-uurklok die om 9-12-15-18u figuren laat zien en het Hotel Kaiserworth uit 1494 (vanaf 110 euro per nacht).
De Harz biedt 8.000 kilometer wandelroutes inclusief de Harzer Hexenstieg (94 km in 5 etappes van Osterode naar Thale, langs Brocken-top en heksen-legendes), de Goetheweg (16 km van Torfhaus naar Brocken-top) en het Wandelnadel-systeem met 222 stempelplaatsen waar je een Harzer Wandernadel-medaille verdient. Voor mountainbiken zijn er 60 bewegwijzerde routes (Bikepark Braunlage 21 trails, dagticket 39 euro), en in de winter heb je 500 km langlaufloipes plus de Wurmberg-piste met liftkaart 38 euro per dag.
Het Bodetal tussen Treseburg en Thale wordt ‘Grand Canyon van het Noorden’ genoemd: een 9 km lange kloof met 280 meter steile granieten wanden. De Rosstrappe (403 m granieten klif) en Hexentanzplatz (453 m) zijn verbonden door een 950 meter lange kabelbaan (12 euro retour). In Thale start ook de Bodetalseilbahn omhoog naar de Hexentanzplatz met sprookjespark Marchenwald (10 euro toegang). Het Okertalsperre-meer in het westen is populair voor zwemmen en zeilen, omsingeld door dennenbossen.
