Java is het politieke, economische en culturele hart van Indonesie en met 145 miljoen inwoners op 138.794 km² het meest dichtbevolkte eiland ter wereld. Het draagt 60 procent van Indonesie’s economie en heeft de hoofdstad Jakarta (10,5 miljoen inwoners in de stad, 33 miljoen in de metropool Jabodetabek). Java telt 45 actieve vulkanen (onderdeel van de Pacific Ring of Fire) waarvan Bromo (2.329 meter) en de Ijen-zwaveldikker (2.769 meter, beroemd om zijn blauwe lava) tot de spectaculaire klim-doelen behoren, plus de UNESCO Borobudur-tempel (de grootste boeddhistische monument ter wereld uit de 9e eeuw) en de Prambanan hindoe-tempel met de scherpe puntspitsen.
Een vlucht naar Java duurt 14 tot 17 uur vanaf Schiphol met 1 tussenstop via Doha (Qatar Airways), Dubai (Emirates), Singapore (KLM partner Singapore Airlines) of Istanbul (Turkish Airlines) naar Jakarta CGK of Soekarno-Hatta. Retourticket vanaf 750 euro economy in laagseizoen, 1.150 euro in piekseizoen juli-augustus en kerstvakantie. Vluchten naar Yogyakarta YIA (gateway voor centraal-Java cultuur) en Surabaya SUB (oost-Java tegen Bromo) zijn binnenlands beschikbaar vanaf Jakarta voor 45-75 euro retour met Garuda, Lion Air en Citilink (1 uur 15 minuten). De Argo Bromo Anggrek-trein verbindt Jakarta met Yogyakarta in 7 uur 30 minuten voor 25 euro in business class. Beste reisperiode is mei-september (droge seizoen) met 22-31 graden, december-maart is regenseizoen met dagelijkse tropische buien.
Yogyakarta in centraal-Java is de culturele hoofdstad en startpunt voor de twee UNESCO-tempelcomplexen. Borobudur (UNESCO 1991, toegang met klim 32 euro voor max 150 personen per tijdslot, alleen rondom in tropische kleding mei-juni) is een 9e-eeuwse Mahayana-boeddhistische tempel met 504 boeddhabeelden en 2.672 reliefpanelen, geometrisch gevormd als een 3D-mandala met 9 platformen. Het beste bezoek je bij zonsopgang om 4u30 vanuit Manohara Resort (dichtstbijgelegen hotel, exclusieve zonsopgang-toegang 65 euro extra). Prambanan, op 30 km ten oosten van Yogyakarta, is een 9e-eeuwse hindoe-tempelcomplex met de 47 meter hoge Shiva-tempel, ontdaan op het einde van de 16e eeuw door een aardbeving en pas in 1991 herbouwd uit zijn 1.000 puzzelstukken (toegang 17 euro).
Yogyakarta zelf heeft de Kraton (Sultans-paleis, nog steeds bewoond door Sultan Hamengkubuwono X, toegang 5 euro inclusief gamelan-muziekoptreden), het Tamansari-waterpaleis (5 euro), de Jalan Malioboro-shoppingstraat met batik-winkels en becak-rikshaws, en de iconische Borobudur-zonsondergangspunt vanaf Punthuk Setumbu-heuvel (entrance 4 euro). Vol-arrangement 3-daagse Yogya-rondreis kost 220 euro per persoon inclusief Engelse gids, transport en 2 overnachtingen in 3-sterren hotel.
Mount Bromo in oost-Java is dé klassieke Indonesie-bucket-list-bestemming. De 2.329 meter hoge actieve vulkaan zit gevangen in een 10 km wijde caldera op 2.300 meter hoogte (de ‘Tengger-zandzee’). Een jeep-tour vanaf Cemoro Lawang vertrekt om 3u30 ’s nachts naar Penanjakan-uitkijkpunt (2.770 meter, prijs 35 euro per persoon inclusief jeep+ingang voor 2 personen) om de zonsopgang met de Bromo, Batok en Semeru-vulkanen op de horizon te zien. Daarna rij je door de vulkaanas-zee naar de Bromo-krater zelf, klim 250 traptreden tot de rand en kijk je naar binnen op de actieve zwavel-spuwende krater. Het Ijen-Plateau (2.769 meter, 4 uur rijden ten oosten van Bromo) heeft de Ijen-krater met de grootste sulfuur-meer ter wereld en het surrealistische ‘blauwe vlammen’-fenomeen (alleen 1-4u ’s nachts zichtbaar).
Jakarta-hoofdstad is wat ruwer maar wel een blik in het moderne Indonesie: de Nationaal Monument Monas (132 meter hoge marmeren obelisk, 5 euro liftrit naar boven), de Glodok Chinatown, het oude koloniale Kota-district met het Fatahillah-Plein en het Wayang-marionettenmuseum (4 euro toegang). Aan de noordkant ligt de Old Batavia met Nederlandse koloniale gebouwen en het maritieme verleden van de Vereenigde Oost-Indische Compagnie (VOC sinds 1602). Voor strand binnen Java vlieg naar Banyuwangi voor het Sukamade-strand (schildpadden-broedplaats), of de Karimunjawa-eilanden (52 km voor de noordkust, ferry 4 uur) met snorkelparadijs.
Hotels op Java variëren van budget-homestays vanaf 18 euro per nacht tot luxe 5-sterren resorts. In Yogyakarta vind je Phoenix Hotel (1918, 95 euro per nacht), Greenhost Boutique Hotel (110 euro per nacht in Prawirotaman) en het luxe Plataran Borobudur Resort (vanaf 380 euro per nacht). In Jakarta zijn Mandarin Oriental (320 euro per nacht), Raffles Jakarta (380 euro per nacht) en Hotel Indonesia Kempinski (240 euro per nacht) de premium-keuze, met 4-sterren Aone Hotel of Holiday Inn vanaf 95 euro per nacht. Bij Bromo overnacht je in Cemoro Lawang in Cafe Lava Hostel (35 euro per nacht) of Java Banana Lodge (75 euro per nacht). All inclusive resorts staan vooral op Bali en Lombok, niet op Java waar de a-la-carte cultuur dominant is.
Een typische Java-rondreis combineert 8-12 dagen met Yogyakarta-Borobudur-Prambanan (3 dagen), Bromo-vulkaan (2 dagen) en eventueel Jakarta of Bali als afsluiter. Vergelijk daarmee een klassieke Bali-vakantie (3 uur vlucht Jakarta-Denpasar of treinen-ferry-route via Banyuwangi 12 uur) of een rondreis door Thailand (4 uur vlucht Jakarta-Bangkok). De Javaanse keuken is gekruider dan de Balinese: nasi gudeg (jakfruit-curry uit Yogyakarta, 2,50 euro), bakso (vlees-balletjes-soep, 1,80 euro), gado-gado (gestoomde groente met pindasaus, 3 euro), soto Betawi (Jakarta-vleessoep met kokosmelk, 3,50 euro) en sate (gegrilde vleesspiesjes, 4 euro per portie). Bintang-bier kost 2,80 euro per fles, een lokale Javaanse koffie 1 euro.
